UEFI - Kurulum Kılavuzu

From Manjaro Linux
Jump to: navigation, search

Giriş

UEFI, birleştirilen hem EFI hem de UEFI standartları için 
ortak olarak kararlaştırılmış bir isimdir.Eski EFI v1'i veya 
Apple'ın kendi standart dışı EFI sürümünü içermez.

Hedef bilgisayar

Aşağıdaki kılavuz Manjaro'yu UEFI etkin, Güvenli önyükleme devre dışı bırakılmış ve GUID Partition Table (GPT) disk (ler) i kullanan bir makineye yüklemeyi amaçlamaktadır.

Çoklu önyükleme(multi-boot) için, zaten mevcut olan (veya oluşturulacak olan) EFI sistem bölümü genellikle birden fazla Linux kurulumu arasında paylaşılabilir.

Adımlar

Ortak

  • 1. Tercih ettiğiniz Manjaro sürümünü indirin (XFCE, Openbox, Cinnamon, KDE, ...), 64 bit olmalıdır.
  • 3. BIOS'unuzu kontrol edin, UEFI AÇIK ve Güvenli önyükleme(Secure boot) KAPALI olmalıdır.
  • 4. USB veya DVD'nizle önyükleyin ve hangi GPU sürücülerini kurmak istediğinizi, açık kaynak kodlu veya üreticinin sunduğu sürücüyü seçmek için rEFInd - Ana Menüyü kullanın:
* Boot Manjaro Linux ... (default) - 
  Bu,  açık kaynaklı - ücretsiz  GPU sürücülerini seçer.
* Boot Manjaro Linux ... (nonfree) - 
  Bu seçenek Nvidia veya ATI tarafından geliştirilen GPU sürücülerini seçer.

Grafik Yükleyici

Tip: Manjaro-0.8.9'dan bu yana, UEFI desteği Grafik Yükleyicide de sağlanmıştır, böylece bir Grafik yükleyicisini deneyebilir ve CLI yükleyicisi için aşağıda verilen talimatları atlayabilirsiniz.

Grafik Yükleyiciyi kullanmak için Manjaro Hoş Geldiniz ekranında veya masaüstünde Manjaro'yu Kur(Install Manjaro) seçeneğini seçin.

EFI Grub binarysini depolayacak olan ESP (EFI sistem bölümü) için, bölümleme adımında 512 MB türünde bir fat32 bölümü oluşturulabilir ve /boot/efi bölümüne monte edilebilir.

İkili önyükleme(dual-booting) yapıyorsanız, önceki bir kurulumdan bir EFI bölümü de kullanılabilir.

CLI Yükleyici

  • 5-b. Terminali açıp ve şunu girin:
$ sudo setup
  • 6. Şimdi, CLI Yükleyicisindeyiz.
  • 7. 1. Seçenek Tarih ve saati ayarlayın - kolay ve sezgisel bir yapılandırma.

Disk Hazırlığı

Tip: Sabit diskiniz zaten istediğiniz şekilde bölümlenmişse, bu adım atlanabilir.
*  2. Seçenek tıkladığınızda, Bölüm Sabit Diskleri,
   "GUID Bölüm Tablosu (GPT) kullanmak istiyor musunuz?",
 Evet'i seçin.
* Disklerinizi istediğiniz gibi bölümlere ayırın
(El ile bölümlendirmeyle ilgili yönergeler bu kılavuzun kapsamı dışındadır,
bazı bilgiler burada) bulunmaktadır). 
* Önemli adım: 50 ~ 250MB EFI Bölümü oluşturun,
   benimki 100 MB (kod: ef00)

Dosya sistemi bağlama noktalarını ayarlama

* Bölümleme yapıldıktan sonra  4'e gidin. Dosya Sistemini Ayarla 
  Mountpoints.
* Önemli Adım: EFI Bölümünü formatlayın
    'VFAT'  olarak oluşturun ve /boot/efi üzerine monte edin
note: EFI bölümünüzü yeniden kullanıyorsanız (daha önce Windows tarafından oluşturulmuş (veya başka bir işletim sistemi)), biçimlendirmeye gerek yoktur. Biçimlendirme önceki önyükleyiciyi siler. Yalnızca EFI bölümünü /boot/efi bu durumda gereklidir.

Kurulum

  • 9. 3. Seçiniz Sistemi kurulmasını bekleyin ...
  • 10. Şimdi 4'e gidin. Sistem Yapılandırma ve istediğiniz şekilde yapılandırın (kullanıcı adı, şifre, mirrorlist, sistem adı, ...).
  • 11. İşiniz bittiğinde 5'e gidin. Önyükleyiciyi(bootloader) kurun. EFI_x86_64> GRUB (2) UEFI x86_64'ü seçin, BIOS GRUB'I seçmeyin.
  • 11.1 Daha önce yarattığınız EFI Bölümünü FAT32 olarak biçimlendirmek isteyecektir, evet seçilebilir.
note: Önceki EFI bölümünü yeniden kullanıyorsanız, biçimlendirme gerekmez.
  • 12. Son aşamalarda "efivars kernel module was not properly loaded" diyerek hata veriyorsa, endişelenmeyin, sistem iyi çalışacaktır!
  • 13. Yükleyici bazı sistemlerde uyumluluğu korumak için grub/efi dosyalarını başka bir klasöre kopyalamanızı isterse, Evet'i seçin.
  • 14. 6. Çıkış
  • 15. Kapatın, DVD veya USB'yi çıkarın ve önyükleyin. Sisteminiz şimdi görünmeli!

BIOS'tan UEFI'ye geçiş

UEFI için Disk bölüm tablosunun GPT (Guid Partition Table) tipinde olması gerekir..

Sabit diskinizi MBR'den GPT'ye geçmek istiyorsanız ve veri kaybetmek istemiyorsanız http://www.rodsbooks.com/gdisk/mbr2gpt.html adresine bir göz atabilirsiniz.


1) Bir ESP (EFI Sistem Bölümü) oluşturmanız gerekir.

Bu önyükleme için Gparted veya gdisk kullanarak oluşturabileceğiniz .efi dosyalarına sahip bir FAT32 bölümüdür. (Boyut 200-512 MiB).

Ayrıca aşağıdaki paketlerin mevcut olup olmadığını kontrol etmeniz (veya yüklemeniz) gerekir.

1. efibootmgr
2. dosfstools
3. grub

(Paketler nasıl kurulur?)


2) /Boot/efi dizinini oluşturun

sudo mkdir /boot/efi


3.) EFI bölümünü /boot/efi olarak takın

sudo mount /dev/sdXY /boot/efi

X = Sürücünün alfabesi = a,b,c ... Y = EFI bölümünün bölüm numarası = 1,2,3,4...

Örnek - /dev/sda4


4.) Grub'u UEFI'ye göre yükleyin

sudo grub-install --target=x86_64-efi --efi-directory=/boot/efi --bootloader-id=manjaro --recheck

5.) Grub yapılandırma dosyasını güncelleyin.

sudo update-grub

Note- Aşağıdaki gibi bir hata alırsanız,

path '/boot/grub' is not readable by Grub on boot. Installation is impossible. Aborting

Burada açıklandığı gibi chroot yapın, ve ardından tekrar 5. Adımı gerçekleştirmeniz gerekir.

Aşağıdaki hatayı alırsanız:

EFI variables are not supported on this system.

o zaman 'efivarfs' modülünü yükleyebilirsiniz:

sudo modprobe efivarfs


Ayrıca Bakınız

Restore the GRUB Bootloader

[1]

Windows ile çift önyükleme(dual-booting)

Tip: Bazı üreticilerin EFI uygulamaları GRUB'un Önyükleme Menüsünde gösterilmemesine neden olur veya gözükse bile varsayılan yapılamaz.


Böyle bir durumda rEFInd kullanılabilir.


Refind.png


REFInd'i kurmanın iki yolu vardır.

1.REFInd'i web sitesinden yükleyin [2] (detaylı) veya pacman kullanarak kurun(önerilir)-

sudo pacman -S refind-efi

Dosyalar /usr/share/refind dizininde bulunacaktır.

2.Veya rEFInd web sitesindeki talimatları kullanarak: [3]

Talimatlar

Refind-install komutu rEFInd'i otomatik olarak kurmak için kullanılabilir (bunun çalışması için EFI bölümünün monte edilmesi gerekebilir). Daha fazla detay için Arch wiki bakabilirsiniz.

Manuel Yükleme

Refind klasöründeki dosyaları (/usr/share/refind), dosya ve klasörleri şu dizine kopyala-

/boot/efi/EFI/Boot/

Note-

Ben ESP'yi (EFI System Partition) /boot/efi'ye monte ettim.

Bu dosyaları EFI bölümünüzdeki Boot klasörüne kopyalamanız gerekir ve Boot klasörünün kendisi de EFI Bölümündeki EFI klasöründe bulunur, bu nedenle not alın.

Gparted kullanarak hangi bölümün ESP'niz olduğunu kontrol edebilirsiniz; hangi bölümün fat32 olarak biçimlendirildiğini ve 200 mb-1 gb civarında boyutta olduğunu bulun.

Aşağıdaki komut ile /boot/efi olarak monte edilebilir

sudo mount /dev/sdXN /boot/efi

X=a,b,c... N=1,2,3... Bunlar, ESP'nizin hangi bölümünün mevcut olduğuna bağlıdır ve bunlar daha önce belirtildiği gibi Gparted ile öğrenilebilinir.

Şimdi /boot/efi/EFI/Boot/ klasörün içinde mevcut bir dosya olmalı-

bootx64.efi

windows.bootx64.efi olarak yeniden adlandırabilirsiniz. Sonrasında refind_x64.efi adını bootx64.efi olarak değiştirebilirsiniz.

bootx64.efi dosyaları varsayılan olarak önyüklenir, bu nedenle rEFInd şimdi varsayılan olarak önyüklenmeli ve grubx64.efi(linux-manjaro) ve efibootmgfw.efi (windows)'u otomatik olarak algılamalıdır.

Note-

/boot/efi/EFI/ dizininde bir Manjaro(aynı zamanda adı da olabilir) adında klasör olmalıdır içerisinde grubx64.efi dosyasını içeren, bu dosya Grub'u başlatmak için rEFInd tarafından kullanılacak olan grubx64.efi dosyasıdır.

Böyle bir yolu olmalı-

/boot/efi/EFI/Manjaro/grubx64.efi

rEFInd bu dosyayı Manjaro'yu başlatmak için kullanır.

Bu dosya veya klasörünüz yoksa, şunu deneyin-

sudo grub-install --target=x86_64-efi --efi-directory=/boot/efi --bootloader-id=Manjaro --recheck

/boot/efi/EFI/Manjaro/grubx64.efi oluşturmak için.


Ayrıca bkz.- http://www.rodsbooks.com/refind/installing.html#naming

Bir alternatif: GRUB üzerinden zincirleme

/etc/grub.d/40_custom dosyasına aşağıdaki gibi bir menu eklenebilir.

menuentry 'Windows8 (UEFI)' {
insmod ntfs
set root=(hd0,gpt4)
chainloader (${root})/EFI/Microsoft/Boot/bootmgfw.efi
boot
}

Bu durumda (hd0,4) veya /dev /sda4, Windows önyükleyicisinin bulunduğu EFI Sistem bölümüdür.

Ekledikten sonra, sudo update-grub ile grub yapılandırmasını güncellemeyi unutmayın böylece Windows8 (UEFI) GRUB açılış menüsüne eklenir.

İlgili Forum konusu: [4]

Zincirleme işlemi "geçersiz imza" mesajı ile bazı donanımlarda (Lenovo Ideapad 110) başarısız olacaktır - Refind yöntemi çalışmaya devam edecektir.

Ekstralar

Kurulum ortamı oluşturmak için Windows'ta Rufus kullanımı

Rufus kullanıcıları şu adımları takip edebilir:

* DVD simgesine tıklayın ve .iso'nuzu yükleyin
* DVD simgesinin solundaki menüden DD Görüntüsü seçin.
* Aygıt: "USB'nizi seçin" (Dikkat: doğru şekilde seçin,
   Burada seçilen cihaz biçimlendirilecektir !!!)
* Bölüm şeması: UEFI bilgisayarı için GPT bölüm şeması
* Dosya Sistemi: FAT32
* Cluster size: "Değiştirme"
* Volume label: "Değiştirme"
* Başlat 'ı tıkladığınızda işlem tamamlanır (tamamlanması 2 ~ 5 dakika sürer).

Geri Bildirim

Soru, önerileriniz için forumda başlık açabilirsiniz. [5]

Dış bağlantılar

Youtube video: https://www.youtube.com/watch?v=36tDZIXn3-k